Σχετικά Άρθρα
Εφιαλτική πρόβλεψη για ακρίβεια στα τρόφιμα - Το κλείσιμο του Hormuz προκαλεί σεισμό σε ένα εμπόρευμα «κλειδί» για την επιβίωση
Aποκαλύψεις σοκ για το σκάνδαλο του αιώνα - Πώς ο Trump χειραγωγεί το πετρέλαιο - Το θρίλερ των… 4 δολ. και ο τρόμος των εκλογών
Σε μια κίνηση που ισοδυναμεί με γεωπολιτικό «σεισμό», η Τεχεράνη μετατρέπει το Στενό του Hormuz σε πεδίο νομισματικού πολέμου, επιβάλλοντας de facto διόδια σε κινεζικό γουάν. Έτσι, ενώ ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Donald Trump, επιχείρησε να στραγγαλίσει την ιρανική οικονομία, το καθεστώς απαντά με ένα στρατηγικό «τρολάρισμα», που πλήττει την καρδιά της αμερικανικής ισχύος: την κυριαρχία του πετροδολαρίου.
Με την Κίνα να παραμονεύει και τις διεθνείς αγορές ενέργειας σε αναβρασμό, η Ουάσιγκτον βρίσκεται αντιμέτωπη με μια ταπεινωτική ήττα στην πιο κρίσιμη θαλάσσια δίοδο του πλανήτη. Κι αυτό τη στιγμή, που ο Trump υποσχόταν -προεκλογικά τουλάχιστον- την υποβάθμιση της Κίνας, εξ ου κι ο εμπορικός πόλεμος που πυροδοτήθηκε από τους δασμούς.
Οι νέες πρακτικές του Ιράν στο Hormuz
Η Lloyd’s List Intelligence δημοσιεύει μια ανάλυση που υπογραμμίζει τις πρακτικές του Ιράν στο Στενό. Περιγράφει ότι τα πλοία υποχρεούνται να παρέχουν δηλωτικά φορτίου, στοιχεία πληρώματος και τον προορισμό τους στους παραστρατιωτικούς των Φρουρών της Επανάστασης του Ιράν. Οι πληροφορίες αυτές διαβιβάζονται στην «Επαρχιακή Διοίκηση Χορμοζγκάν» των Φρουρών για έλεγχο κυρώσεων, ελέγχους ευθυγράμμισης φορτίου -που επί του παρόντος δίνουν προτεραιότητα στο πετρέλαιο έναντι όλων των άλλων εμπορευμάτων- και για αυτό που περιγράφεται ως «γεωπολιτικός έλεγχος», αναφέρει η Lloyd’s List. «Αν και δεν πληρώνουν όλα τα πλοία άμεσα διόδια, τουλάχιστον δύο σκάφη το έχουν κάνει και η πληρωμή διευθετήθηκε σε γουάν», σημειώνει η Lloyd’s List.
Το… επικό «τρολάρισμα»
Με το Στενό του Hormuz, λοιπόν, αποκλεισμένο και τον Trump να βλέπει… εφιάλτες (ενόψει και των ενδιάμεσων εκλογών) από την εκτόξευση της τιμής της βενζίνης, το Ιράν άρχισε το… τρολάρισμα. Κι αυτό είναι ιδιαίτερα εμφανές από το σχέδιο της Τεχεράνης να αναδείξει το κινεζικό γουάν, απαιτώντας από όλα τα πετρελαιοφόρα που διέρχονται από το Hormuz να διευθετούν τις συναλλαγές τους στο κινεζικό νόμισμα. Είναι αρκετό για να χαλάσει την εβδομάδα του Trump — και αυτό λέει πολλά, αν αναλογιστεί κανείς τους πολλούς τρόπους με τους οποίους η αμερικανοϊσραηλινή επίθεση στο Ιράν έχει πάρει λάθος τροπή.
Πέρα από την πανωλεθρία που έχουν υποστεί οι ΗΠΑ αλλά και προσωπικά ο Trump στη Μέση Ανατολή, η εμπλοκή του γουάν θα μπορούσε να φέρει τον «κόσμο του Trump» σε δύσκολη θέση. Ακόμη και αν υποτεθεί ότι το Ιράν θα εξέταζε το ενδεχόμενο να επιτρέψει σε δεξαμενόπλοια με προορισμό τις ΗΠΑ να περάσουν από το Στενό, η απαίτηση πληρωμής σε γουάν θα αποτελούσε σημαντική διπλωματική υποχώρηση. Μεταξύ των λόγων που ο Trump επανεξελέγη ήταν η υπόσχεση να «υποβαθμίσει» την Κίνα, γι' αυτό άλλωστε και άρχισε τον εμπορικό πόλεμο με την επιβολή δασμών.
Έρχονται τα «πετρο-γουαν»
Ακούσια, ωστόσο, ο Trump κάνει την ιδέα ενός «πετρο-γιουάν» ξανά μεγάλη.
Ο Kashif Hasan Khan, οικονομολόγος στο Πανεπιστήμιο Paragon της Καμπότζης, σημειώνει ότι οι αναφορές πως η Τεχεράνη μπορεί να θέσει ως προϋπόθεση για τη διέλευση των δεξαμενόπλοιων το εμπόριο πετρελαίου σε γουάν, θα πρέπει να εκληφθούν λιγότερο ως μια τεχνική πρόταση πληρωμής και περισσότερο ως ένα γεωπολιτικό σήμα. Όπως γράφει σε άρθρο γνώμης στους Asia Times, «θα αντιπροσώπευε μια εσκεμμένη προσπάθεια συγχώνευσης της στρατιωτικής γεωγραφίας με τη νομισματική στρατηγική».
Ο Khan υποστηρίζει ότι το Ιράν έχει τουλάχιστον τρία κίνητρα για να απαιτήσει γουάν: Πρώτον, την αποφυγή των κυρώσεων. Δεύτερον, να κάνει μια «χάρη» στην Κίνα για να παραμείνει στην εύνοια του Xi Jinping. Τρίτον, να αμφισβητήσει την κυριαρχία του πετροδολαρίου.
Οι… δύο παράλληλοι πόλεμοι
Ο Economist το θέτει εύστοχα αυτή την εβδομάδα, υποστηρίζοντας ότι «η σύγκρουση που μαστίζει τη Μέση Ανατολή μπορεί να γίνει καλύτερα κατανοητή ως δύο παράλληλοι πόλεμοι. Ο ένας είναι η εκστρατεία αμερικανικών και ισραηλινών αεροπορικών επιδρομών κατά του ιρανικού καθεστώτος κι ο άλλος είναι ο πόλεμος του Ιράν κατά της παγκόσμιας οικονομίας».
Εάν ο Trump αποτύχει να αντιμετωπίσει και τα δύο ταυτόχρονα και επιτυχημένα, λέει ο Frederick Kempe, Διευθύνων Σύμβουλος του Atlantic Council, «κινδυνεύει να μετατρέψει αυτό που μέχρι τώρα ήταν μια τακτική στρατιωτική επιτυχία σε μια στρατηγική αποτυχία με μακροπρόθεσμες συνέπειες για τη διεθνή σταθερότητα». Ο πρώτος πόλεμος είναι αυτός των πυραύλων, των drones και της στοχοποίησης Ιρανών ηγετών από το Ισραήλ, ο οποίος εισέρχεται τώρα στην τέταρτη εβδομάδα του. «Αυτό μας φέρνει στη δεύτερη σύγκρουση που εξελίσσεται στις ναυτιλιακές οδούς, στις ενεργειακές αγορές και μεταξύ των πολιτικών ηγετών», σημειώνει ο Kempe.
Η ανάλυση της Deutsche Bank για το... πετρογουάν
Σε αυτό το πλαίσιο, οι αναφορές ότι η διέλευση των πλοίων μέσω του Στενού του Hormuz μπορεί να επιτραπεί με αντάλλαγμα πληρωμές σε γουάν θα πρέπει να παρακολουθούνται στενά, σημειώνει η Deutsche Bank και προσθέτει πως η σύγκρουση θα μπορούσε να μείνει στη συλλογική μνήμη ως κρίσιμη αφορμή για τη διάβρωση της κυριαρχίας του πετροδολαρίου και ως η αρχή του πετρογουάν.
Μεγαλύτερος κίνδυνος μπορεί να προκύψει αν ο κόσμος αρχίσει να απομακρύνεται από το παγκοσμίως διαπραγματεύσιμο πετρέλαιο και φυσικό αέριο, προς πιο ανθεκτικές πηγές ενέργειας, όπως εγχώρια διαθέσιμα καύσιμα, ανανεώσιμες πηγές ενέργειας και πυρηνική ενέργεια.
Οι ενεργειακές επιλογές του Παγκόσμιου Νότου, της Ευρώπης και της Βόρειας Ασίας θα είναι καθοριστικές.
Μια στροφή μακριά από το πετρέλαιο θα μπορούσε να είναι εξίσου ισχυρή με την πίεση για τιμολόγηση σε άλλα νομίσματα.
Ένας κόσμος που γίνεται πιο αυτάρκης στην άμυνα και την ενέργεια θα μπορούσε επίσης να είναι ένας κόσμος που κρατά λιγότερα αποθεματικά σε δολάρια, καταλήγει η Deutsche Bank.
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών